EN

UX ve UI Nedir? Hangisi Önce Gelir?

 

Kafalar bir miktar karışık. UX ve UI diye birbirine benzeyen iki kavramdan bahsediyoruz ama bunlar nedir ve nasıl ayrışıyorlar, tam olarak emin olamıyoruz. Çünkü biri diğerinin kuzeni gibi göründüğünden benzerlikler konuyu kavramamızı biraz zorlaştırıyor.

Öncelikle kısaltmaların açılımlarına bakalım: UI, User Interface’in kısaltılışı iken kullanıcı arayüzü anlamına geliyor. UX de User Experience şeklinde açılıyor ve anlamı ise kullanıcı deneyimi. Böyle açıklayınca terimler gayet net bir şekilde ayrışıyor gibi görünüyor fakat yazıya geçmeden hemen önce birazcık daha karıştıralım kafanızı. Mesela UX>UI diyebiliriz. Çünkü bir noktada UX, UI’ı bir miktar kapsıyor.

Şimdi daha detaylı gireceğiz konuya, derin bir nefes alın, başlıyoruz!

UX Neyi Önceler?

UX dediğimiz zaman dijital deneyimimizi yaşayacağımız uygulama ya da internet sitesinde bir şeyleri kolay anlamaktan, aradığımız şeylere kolay ulaşmaktan, geri dönüşlerde bile yolumuzu bulabilmekten ve eğer bir satın alma işlemi gerçekleşecekse bize kolaylık sağlamakla beraber güvende olduğumuzu da hissettirecek değişkenlerin bileşiminden bahsetmiş oluruz. Aslında buraya daha çok fazla detay eklenebilir. Ama esas amaç, kullanıcıyı orada tutmak ve uygulama ya da sitenin hedeflediği şeye ulaşmasını sağlamaktır.

Gerçek şudur ki eğer dijital deneyimimiz sırasında bizi sıkacak ya da zorlayacak bir şeyle karşı karşıya kalırsak klasik insan refleksi gösterir ve uygulamadan çıkmayı tercih ederiz. Mesela bir mağazanın alışveriş yapabileceğimiz uygulamasında dolaşmak için aramalarımızı filtrelerken seçeneklerin yeterliliği bir etkendir. Filtrelemeyi yaptığımızı farz edelim, karşımıza çıkan bir kazağı beğendik ve bedenlerini görmek istiyoruz. Altta çıkan beden sekmelerinden stokta olanların canlı bir renkle görünmesi mi işimizi kolaylaştırır yoksa beden kısmında da bizi bir başka filtrelemeye götüren işlem mi daha iyi bir kullanıcı deneyimi sunar? İşte örnekte olduğu gibi küçük detaylar UX tasarımı alanına girmekle beraber burada yolları kısaltmak, işleri kolaylaştırmak mümkünken yapılmaması halinde maddi kayıplar vermek işten bile değildir.

UI’ın Olayı Nedir?

UI, o anda uygulamanın ya da internet sitesinin görünen ve estetik bir değeri olan tarafıdır. BTB ya da BTC pazarı için bir tasarım yapıldığını düşünün. UI tasarımında öncelenen konuların başında seçilecek rengin karşı tarafta nasıl bir etki bırakacağını bilerek bilinçli bir tercih yapmak gelir. Bir UI tasarımcısı, müşteri o renge, tipolojiye, arka plana nasıl tepki verebilir şeklinde düşünerek yola çıkar. Gördüğümüz, gözü yormayacak ama sıkmayacak bir şekilde işlevsel olabilecek tasarımlar yapıldığında UI tarafı işini hakkıyla yapmış sayılır. Kısaca tasarladığı arayüz bizim ilk etapta gördüğümüz, henüz siteyi ya da uygulamayı deneyimlemeden önce uygulamaya girmeye bizi ikna eden ve girdikten sonra da kendimizi ferah hissetmemizi sağlayan, en azından konforlu hissettiren görsel alandaki tercihler bütünüdür. Burada tasarımcı, kullanıcı personaları oluşturup personaların bu görsellere nasıl tepki vereceğini gözlemleyerek belli değişikliklere gidebilir, seçimlerini personalardan çıkan veriye göre düzenleyebilir. Ama işin daha detay isteyen kısmı bundan sonrasıdır.

UX’ in kapsamının sadece UI’dan, yani kullanıcı arayüz tasarımından ibaret olmadığını söylemiştik. Zira tasarım da işin bir parçası olarak orada durur fakat UX çok daha ince işçiliktir. Hatta şöyle bir benzetme yapabiliriz; UI zanaat ise UX biraz sanattır. UX, kurgulayacağınız şeyin nasıl göründüğünden çok nasıl hissettirdiğiyle ilgilidir. Çünkü bir kişiyi uygulamada ya da internet sitesinde tutabilmeniz için çalışılan alana dair sektörel bilgiyi bilmekle beraber müşteri davranışlarını iyi okuyabilmeli, insan psikolojisine dair deneyime dayanan gelişmiş bir içgüdüye sahip olmalı ve çalıştığınız alanla ilgili yaşadığınız coğrafyanın gerçeklerinden haberdar olmalısınız. Ancak bu gibi büyük bileşenler bir araya geldiğinde başarılı bir UX tasarımı yapılabilir. Tabii burada UI ve UX aynı sepette gibi göründüğü için ikisi de bir tasarımcı işi gibi geliyor kulağa. Fakat UI için gerekli olsa da UX için bir tasarımcı kökeni gerekmez. Zira yukarıda da bahsettiğimiz gibi UX tasarımında olay daha çok duygusal zekanın gözlemleyebileceği ve araştırmaların kanıtlayabileceği belli gerçeklere dayanarak ilerler.

Peki UI ve UX neden aynı sepette görünür? Çünkü UX’in UI’ı kapsaması, bir uygulama ya da internet sitesi oluştururken işi sadece bir kişiye yaptırabilme durumunu ortaya çıkarır. Normal şartlarda UI ve UX diye ayırabileceğimiz iki ayrı ayağı olan bir proje, tek kişinin elinden çıkabilecekmiş gibi değerlendirildiğinde UXD’nin (User Interface Experience Designer) esamesi okunmaz. Zaten bu coğrafyada UXD’ye rastlamak pek mümkün değildir. Bu anlamda tasarımcıların CV’lerinde UI ve UX aynı anda yer alır. Bu sebeple UX’i çalışan tasarımcı yanına UI tasarımını da ekleyerek yoluna devam eder ve herkes bu iş bölümünden, daha doğrusu tek kişilik dev kadrodan memnun kalır. Ta ki işle ilgili hedefledikleri yere varmakta sorun yaşadıkları zamana kadar.

Size Özel Hazırlanan İçerikler

MBIS, Satışı Destekleyen Bir Dijital Pazarlama Yapısını Nasıl Kurdu?

MBIS Genel Müdürü Sn. Cenk Salihoğlu, Z TAKIMI ile yapılan dijital pazarlama çalışmalarını değerlendirdi.

Hemen İncele

Ayrotek, Dijital Pazarlama ile Satış Fırsatlarını Nasıl Arttırdı?

IBM Gold Partneri olan Ayrotek, Z TAKIMI ile yaptığı dijital pazarlama çalışmaları hakkında konuştuk.

Hemen İncele

Potansiyelinin farkına var! Daha fazlası varken daha azıyla yetinme.
Markanızın görünürlüğünü ve satışınızı maksimum seviyeye çıkartmak, yalnızca bir tık uzağınızda.

DAHA FAZLA SATIŞ YAPABİLMEK İÇİN HEMEN TEKLİF AL!

Size daha iyi hizmet sunmak için sitemizde çerezler kullanıyoruz. Sitemizi kullanarak çerezlere izin vermektesiniz. Daha Fazla Bilgi ×